LED zamiast żarówki; jak dopasować lampy LED

Lampy LED to świetny wybór, pod warunkiem, że nie kierujesz się wyłącznie, tym ile watów zużywa lampa, ale świadomie wybierasz ilość i jakość światła, którego najbardziej potrzebujesz. Przedstawiamy podstawowe parametry techniczne, których znajomość w tym pomoże.

Jak świecą żarówki 40W, 60W czy 100W wie każdy. Do ich wyboru wystarczy tylko jeden parametr – moc w watach. Chcąc zamiast żarówek używać nowoczesnych źródeł światła LED, trzeba brać pod uwagę tez lumeny, a nie tylko waty.

LED zamiast żarówki – ile światła potrzebujesz, czyli lumeny zamiast watów

Lumen to jednostka miary, w jakiej określany jest strumień świetlny źródła światła. Im więcej lumenów ma źródło światła, tym więcej wytwarza światła.  Dwie lampy LED o tej samej mocy mogą różnić się ilością lumenów, nawet wielokrotnie. Kupując więc lampę LED wybieramy potrzebną nam ilość lumenów, a nie watów.
Ile lumenów potrzebujesz – naucz się rozumieć ich wartość
Jako że dla większości konsumentów punktem odniesienia jest nadal moc żarówki tradycyjnej, to w przepisach unijnych zawarto tłumaczenie watów na lumeny. Informację tę podajemy w tabelce obok.

Dla przykładu, jeśli lampa LED ma być odpowiednikiem tradycyjnej żarówki o mocy 60W, to jej strumień świetlny nie może być mniejszy niż 806 lumenów. Niestety, jak pokazały badania niektórzy producenci podają nieprawdziwe informacje. Może się zdarzyć, że lampa LED oznaczona jako zamiennik tradycyjnej żarówki 60W daje tyle światła, co żarówka 40W. Jeśli natrafimy na taką lampę, powinniśmy nabrać wątpliwości co do wiarygodności innych parametrów, a nawet marki producenta. Dlatego nauczmy się cyfr z tabelki i krytycznie oceniajmy podane na opakowaniach informacje co do zamienności lamp LED z tradycyjnymi żarówkami.

LED zamiast żarówki – dobieraj światło do potrzeb

Jednym z podstawowych parametrów technicznych źródła światła jest barwa światła. Barwa światła tworzy atmosferę – inną do pracy, a inną do wypoczynku. Barwę światła wyraża się w Kelwinach [K]. Wśród światła białego wyróżniamy:
– barwę ciepło-białą (2700K – 3300K)
– barwę białą (3300K – 5000K)
– barwę zimno-białą (powyżej 5000K)
Nie jest prawdą, że źródła światła LED mają mały zakres barwy światła. Produkowane obecnie diody w zakresie temperatur od 2700 do nawet 10 000 K decydują o szerokich możliwościach zastosowania. Do oświetlenia mieszkania w ciepłej, przytulnej atmosferze, najodpowiedniejsza jest temperatura 2700K. Lampa LED o tej temperaturze barwy daje taki sam odcień białego światła, jaki znamy z tradycyjnych, ale bardzo energochłonnych żarówek. Do oświetlenia miejsc pracy (kuchnia, biurko) należy zastosować białe światło o chłodniejszym odcieniu, pobudzające do aktywności. Barwa światła jest ważna pod względem wydobywania kolorów. Im cieplejszy odcień białego światła, tym lepiej wyglądają ciepłe kolory – np. czerwienie, żółcie, również nasza skóra prezentuje się lepiej oświetlona ciepłym białym światłem. Z kolei chłodniejsze odcienie białego światła wydobywają piękno z chłodnych barw. Świadomy konsument wykorzystuje różne barwy światła do kształtowania przestrzeni mieszkalnej i funkcjonalności poszczególnych miejsc i pomieszczeń.

Wskaźnik oddawania barw, czyli Ra
Wierne odwzorowanie kolorów oraz kontrast barw zapewniają źródła światła o wysokim wskaźniku oddawania barw (Ra). Jego maksymalna wartość wynosi Ra=100 i odnosi się do naturalnego światła słonecznego. W zastosowaniach domowych źródła światła o Ra powyżej 80 uznane są jako dobrze oddające kolory. Ra na poziomie co najmniej 80 jest ujęte w europejskich przepisach regulujących wymagania dla źródeł światła do ogólnego oświetlenia domowego. Świadomy konsument kupując lampę LED sprawdza, czy na jej opakowaniu znajduje się informacja dotycząca wskaźnika oddawania barw Ra oraz czy jego wartość wynosi co najmniej 80. A jak jest w rzeczywistości – można łatwo zweryfikować, robiąc test różnych lamp używanych w domu. Sprawdźmy na przykład, czy ketchup jest nadal czerwony.

LED zamiast żarówki – trwałość

O ile tradycyjna żarówka świeciła 1000 godzin (w warunkach domowych 1 rok), lampy LED znane są z trwałości kilkadziesiąt razy dłuższej. W przeciwieństwie do tradycyjnej żarówki, lampa LED nie przepala się gwałtownie – z upływem czasu daje ona coraz mniej światła (spada jej strumień świetlny). Bardzo ważne jest, aby przez cały czas użytkowania lampy LED dawała ona tyle światła, aby oświetlenie było tak samo funkcjonalne. Spadek strumienia świetlnego w czasie to jeden z parametrów istotnie wpływających na jakość źródła światła. Lampy LED niskiej jakości charakteryzują się głębokim spadkiem strumienia świetlnego w krótkim czasie po rozpoczęciu użytkowania lampy. Producenci dobrej jakości lamp LED dbają o to, aby w całym czasie użytkowania, podanym na opakowaniu lampy, ilość emitowanego przez nią światła nie zmniejszyła się więcej niż o 30% jego początkowej wartości. Lampy te są oznaczane symbolem L70, co oznacza, że generowany przez nie strumień świetlny w okresie użytkowania nie spadnie poniżej 70%. Podejrzenie powinny budzić lampy LED, których producenci obiecują bardzo długi okres trwałości, np. 30-50 tysięcy godzin. Takich extra długowiecznych lamp LED jest sporo na półkach i są promowane w marketach jako okazje cenowe. Sprawdzenie rzeczywistej trwałości lampy LED nie jest możliwe bez badań laboratoryjnych, dlatego musimy kierować się zdrowym rozsądkiem i zaufaniem do producenta i dystrybutora.

Konsultacja i zdjęcia:  Związek Producentów Sprzętu Oświetleniowego „Pol-Lighting”