Jaki zamek do drzwi wejściowych?

Wybór odpowiednich drzwi wejściowych to nie wszystko – warto zastanowić się także nad zamkiem, który zostanie w nich zainstalowany. Przede wszystkim należy pamiętać, że jest to podstawowe zabezpieczenie przed potencjalnymi złodziejami; niestety, wiele osób nie przywiązuje większej uwagi do tego, jaki mechanizm będzie chronić ich dom lub mieszkanie.

Na co warto zwracać uwagę przy wyborze zamka do drzwi wejściowych? Czym należy się kierować? Co decyduje o naszym bezpieczeństwie? Konieczne jest również dopasowanie zamka do rodzaju drzwi – nie każdy mechanizm będzie mógł zostać w nich zainstalowany.

Rodzaje zamków do drzwi wejściowych

Zamki zasadniczo można podzielić na wpuszczane (czyli takie, które są wewnątrz skrzydła drzwi) i nawierzchniowe (montowane bezpośrednio na skrzydle, nazywane również zasuwami). Czym różnią się między sobą? Zamki wewnętrzne (określane także mianem „wpuszczanych”) umożliwiają założenie klamek, które są wyposażone w specjalne, dekoracyjne szyldy. Pośród zamków wpuszczanych możemy wyróżnić:
–    zatrzask, który jest uruchamiany półobrotem klamki; jest pozbawiony otworu,
–    zasuwę, która jest uruchamiana za pomocą klucza prostego,
–    zamek z blokadą,
–    wkładkę cylindryczną z kluczem płaskim.
Zamki wpuszczane są obecnie najczęściej kupowanym rodzajem.
A w jakich przypadkach instaluje się nawierzchniowe zamki? Zazwyczaj ma to miejsce wtedy, gdy drzwi są zbyt cienkie, i tym samym nie nadają się do montażu zamka wpuszczanego. Na ogół dotyczy to starych lub tradycyjnych drzwi.
Oprócz zamków wpuszczanych i nawierzchniowych można jeszcze wyróżnić charakterystyczne zamki wielopunktowe – są wyposażone w kilka zasuwek, co umożliwia tym samym zamknięcie w kilku punktach (przy użyciu tego samego klucza). Zazwyczaj zamki wielopunktowe są produkowane w jednej z dwóch wersji – albo z widocznym ryglem i punktami zamknięcia, albo z metalową osłoną (co jest zdecydowanie lepszym rozwiązaniem, jeśli weźmiemy pod uwagę estetykę). Zamki wielopunktowe nazywane są również skrzynkowymi.

Jak dobrać zamek do rodzaju drzwi?

Przed zakupem zamka warto najpierw zwrócić uwagę na to, jakie drzwi posiadamy – do niektórych część mechanizmów po prostu nie będzie pasować.
Jeśli zdecydowaliśmy się na zakup drzwi antywłamaniowych, możemy być raczej spokojni – w tym przypadku zamek centralny jest montowany fabrycznie. Najczęściej mechanizm składa się z 7-8 rygli, które są otwierane przynajmniej w trzech kierunkach – ma to uniemożliwić złodziejom próbę otworzenia zamka z zewnątrz bez właściwego klucza.
W przypadku pozostałych rodzajów drzwi dobór odpowiedniego zamka możemy powierzyć fachowcowi lub przeszkolonemu sprzedawcy; zazwyczaj uwzględniają oni takie czynniki jak wspomniana wcześniej grubość drzwi, kierunek otwierania, materiał, z którego zostały wykonane drzwi (a także ich ciężar i konstrukcję) oraz otwór do wpuszczenia zamka (oczywiście o ile jest).

Atesty i certyfikaty

To kolejny czynnik, na który warto zwrócić uwagę jeszcze przed zakupem zamka. Mowa oczywiście o atestach i certyfikatach; najlepiej, jeśli zamek posiada polski atest (uwaga – nawet wiele zagranicznych producentów posiada właśnie polski atest), który najczęściej jest wydawany przez Instytut Mechaniki Precyzyjnej i zazwyczaj obejmuje cały zamek (a na ogół także wkładkę cylindryczną, jeśli jest ona wymienna).
Według metodologii zamki są dzielone na trzy klasy: A, B i C (zamiennie oznacza się je odpowiednio za pomocą jednej, dwóch lub trzech gwiazdek). Klasa A jest nadawana w przypadku zamków, które są w stanie wytrzymać co najmniej minutę działań prowadzących do nieprawidłowego otworzenia mechanizmu (bez pomocy właściwego klucza). W przypadku zamków klasy B czas ten wydłuża się o kolejne trzy minuty, z kolei w przypadku zamków C – o 5 minut (w stosunku do zamków klasy A).
Ważne, by zamek posiadał także ważny certyfikat nadawany przez Instytut Techniki Budowlanej.

Na co jeszcze zwracać uwagę, kupując zamek do drzwi?

Niewątpliwie warto zwrócić uwagę na grubość rygli, zamontowanych w zamku – na ogół mierzą od 10 do 14 mm; najlepiej wybierać jak najgrubsze, ponieważ będą również bardziej wytrzymałe.
Kolejnym czynnikiem jest osłona na zamek – oczywiście lepiej, jeśli mechanizm jest w nią wyposażony. Najczęściej chodzi o rozetę lub szyld antywłamaniowy; dzięki nim zamek nie zostanie przewiercony z zewnątrz. Jeszcze lepiej, jeśli otwór, który znajduje się we wkładce, jest osłonięty obrotową tarczą – dzięki temu zyskujemy pewność, że do otworu może zostać włożony wyłącznie klucz, co z kolei znacznie utrudnia zadanie potencjalnym złodziejom.
Ważne jest również, w jaki sposób zamek otwiera się od wewnątrz – najczęściej możemy wybierać między gałką, pokrętłem a kluczem. Zarówno gałka, jak i pokrętło są niezwykle wygodne, jednak należy jednocześnie pamiętać, że możemy zastosować takie rozwiązanie jedynie w drzwiach pozbawionych jakichkolwiek przeszkleń – w innym wypadku złodziej mógłby wybić szybę i otworzyć zamek. Warto zresztą pamiętać o tym, by zamek był otwierany także od środka – niektóre mechanizmy nie mają takiej funkcji, co może w znaczący sposób utrudniać życie (na przykład kiedy jeden z lokatorów zostaje w domu i nie może się wydostać w razie potrzeby).
Dobrym pomysłem jest również zakup sztywnego pochwytu – to nieotwierana klamka po zewnętrznej stronie drzwi. To dodatkowy mechanizm, który ma służyć zabezpieczeniu mieszkania przed ewentualnymi włamywaczami. Jak działa? Wystarczy, że drzwi zostaną zatrzaśnięte, a do środka będzie można wejść wyłącznie przy pomocy klucza. Niestety, takie rozwiązanie ma też swoje słabe strony – przy przypadkowym zatrzaśnięciu konieczna może być nawet interwencja ślusarza (zwłaszcza, jeśli nie posiadamy klucza zapasowego, który schowalibyśmy w innym miejscu).
Co ciekawe, warto pamiętać, że już niebawem mechanizm działania zamka będzie znacząco różnił się od tego, do czego jesteśmy przyzwyczajeni obecnie. Najważniejszą zmianą będzie niewątpliwie brak…klucza, za pomocą którego otwieramy drzwi. Mowa o zamkach cyfrowych, które otworzą drzwi dopiero po wpisaniu specjalnego kodu; obecnie są stosowane np. w różnego rodzaju laboratoriach itd. A także o zamkach biometrycznych, gdzie mechanizm otwiera drzwi w momencie, gdy przyłożymy palec do małego ekranu – urządzenie rozpoznaje nasze linie papilarne. Oczywiście oba rodzaje zamków funkcjonują już dziś, ale prawdopodobnie minie jeszcze sporo czasu, zanim wejdą do masowej produkcji i zaczną pojawiać się w większej ilości budynków mieszkalnych.
Tu można znaleźć szeroki wybór zamków